Przeciętna czy ponadprzeciętna „Maria Antonina” Stefana Zweiga?


„Maria Antonina żyła trzydzieści osiem lat, a przez trzydzieści szła drogą przeciętnej kobiety, jakkolwiek przeżyła je w niezwykłych okolicznościach”.

Sam podtytuł książki Stefana Zweiga „przeciętna kobieta” rodzi pytanie czy naprawdę taka była?

Maria Antonina gdy była młodą dziewczynką musiała opuścić rodzinne gniazdo (Węgry), by zapewnić spokój w Europie na mocy sojuszu austriacko-francuskiego. Nie zdobyła jeszcze elementarnego wykształcenia, a miała pełnić funkcję następnej królowej Francji, żony niedojrzałego Ludwika XVI oraz matki, która miała zapewnić dziedzica koronie francuskiej.

„Dopiero w nieszczęściu dowiaduje się człowiek, kim jest w rzeczywistości”

Autor biografii „Marii Antoniny” wyciąga na światło dzienne wszystkie wydarzenia, które sprowokowała czy zawiniła przez liczne wady czy przeciętne cechy charakteru (egoizm, rozrzutność, lekkomyślność). Szczególnie też decyzje polityczne, które prawdopodobnie doprowadziła do ruiny finanse państwa francuskiego. Jednak Stefan Zweig nie zapomina o przemianie bohaterki spowodowanej Rewolucją Francuską. Skazanie na śmierć męża, rozłąka z dziećmi oraz oskarżenie o zdradę narodu doprowadziły do wykształcenia ponadprzeciętnych cech (poświęcenia, bohaterstwa, siły ducha). Szczególnie w ostatnich dniach swojego życia, w których udowodniła iż jest godną córką cesarzowej Marii Teresy pełną pokory, spokoju i cierpliwości. Dlatego w biografii oprócz opisów jej zabaw i rozrywek w Wersalu, znajdziemy także tę część w której „wreszcie staje się sobą”.

Maria Antonina, 1775, Musée Antoine Lécuye

Stefana Zweig szczególnie interesuje psychika Marii Antoniny. Stylem analitycznym kreśli ciąg następujących po sobie wydarzeń, które doprowadziły do zbuntowania ludności i wybuchu Rewolucji Francuskiej w 1789 roku. Oprócz postaci samej Marii Antoniny w biografii znajduje się także wgląd w jej otoczenie – szerokie opisy ówczesnej sytuacji politycznej i innych postaci historycznych. Podoba mi się jeszcze, że z biografii nie przelewają się daty, fakty, wydarzenia historyczne. Więc nie jest to typowa biografia historyczna. Tylko portret Marii Antoniny przede wszystkim jako kobiety. Kobiety, która dojrzewała, potrzebowała miłości, ciepła, zrozumienia, była kochanką, żoną i matką.

Biografia Stefana Zweiga opowiada o kobiecie, z której los zadrwił. Ze swoimi słabościami została wplątana w sztywną etykietę oraz dążenie do perfekcyjności Wersalu. Jako młoda dziewczyna nie była przygotowana na odpowiedzialność noszenia korony francuskiej. Jednak mimo to lud ukarał ją śmiercią. Podziwiam ją za ostatnie tygodnie przed szafotem. U progu Wersalu była młodą, zagubioną dziewczynką, a zginęła jako pokorna, dumna matka na Placu Rewolucji.

„Plac opustoszał, tylko bogini wolności zaklęta w biały kamień pozostała niewzruszona na swym miejscu, wypatrując pustymi oczami niewidzialny cel. Nie widziała nic i nic nie słyszała. Surowo spogląda w wieczną dal ponad człowiekiem, ponad jego namiętnościami i nierozumnymi uczynkami. Ani nie wie, ani nie chce wiedzieć, co się dzieje w jej imieniu”.

Advertisements

2 thoughts on “Przeciętna czy ponadprzeciętna „Maria Antonina” Stefana Zweiga?

  1. Pingback: Podsumowanie #7 « N a v r a n t

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s